winterspelen6
SONY DSC
SONY DSC
SONY DSC
SONY DSC
winterspelen1
08/06/2012 - Els Hoogstraat

De Winterspelen – Buitenschools Stageproject Kröller-Müller Museum

 

In het weekeinde van 25 en 26 februari 2012 hielden De Winterspelen het Kröller-Müller Museum in zijn greep. Gezinnen konden aan de slag met verrassende en creatieve spellen, gekoppeld aan topstukken uit de collectie van het museum. Meer dan 400 kinderen genoten van de spelletjes.

De Winterspelen zijn ontwikkeld door studenten van de docentopleiding Beeldende Kunst en Vormgeving van ArtEZ.

In het voorjaar van 2011 kreeg Els Hoogstraat de opdracht van ArtEZ (DBKV) een buitenschools stageproject te initiëren en te begeleiden, wat idealiter zou leiden tot een samenwerking met een cultuurinstelling. Els Hoogstraat, ooit zelfs student bij ArtEZ Arnhem, is freelance werkzaam als ontwikkelaar van educatieve projecten voor musea en als zodanig zowel bekend met de museumwereld als ArtEZ studenten.

Het past in het plan van ArtEZ om meer buitenschoolse activiteiten te ontplooien en zo het cultureel ondernemerschap tot één van de speerpunten van deze studierichting te maken.

In de zomer 2011 opende het Kröller-Müller Museum zijn deuren voor het stageproject waaraan zeven studenten konden deelnemen. De oorspronkelijke opdracht was volgens Els behoorlijk vastomlijnd, namelijk een concept voor workshops. Samen met Herman Tibosch, educator van het Kröller-Müller, kozen zij uiteindelijk voor meer vrije ruimte, die het team zelfs mocht invullen, met alle risico’s van dien. Els en haar werkgroep konden aan de slag.

Els Hoogstraat stak veel tijd in de begeleiding. In het begin was die gericht op het leren kennen van elkaar zodat er in de groep vertrouwen kon ontstaan in elkaars kwaliteiten en gedachten.

Els ‘In de oriëntatiefase van het project moesten de studenten allemaal onderzoek doen naar een bepaald didactisch of inhoudelijk aspect, denk aan: visie ontwikkelen op educatie in het museum (door o.a. interviews te houden), intergenerationeel leren (de doelgroep was immers het gezin), filosoferen met kinderen (de didactiek wordt door het Kröller-Müller Museum veel gehanteerd), casestudies (gluren bij de buren, afkijken bij vergelijkbare projecten), bijwonen van studiedagen / conferenties (waaronder het Educafé, de conferentie Museumbezoek en Kinderen en een lezing van Sjarel Ex). In die oriëntatiefase hebben zij voor zichzelf een goede inhoudelijke basis gelegd voor het project’, aldus Els Hoogstraat.

Het team van studenten mocht vervolgens zelfstandig bouwen aan het project en is tot een heel nieuw museaal concept gekomen: een gezinsactiviteit waarin spelen centraal staat. ‘Je probeert altijd, waar en hoe dan ook, mensen mee te krijgen’, aldus Bauke, één van de studenten. Het doel is, om ieder lid van het gezin te activeren en een persoonlijke interactie tot stand te brengen, waarbij topstukken uit de collectie van het Kröller-Müller spelenderwijs op ieders niveau ontsloten worden.

De studenten hebben een reeks activiteiten ontwikkeld, die diverse leerstijlen aanspreken: doen / denken / dromen / beslissen (de leerstijlen van Kolb zie www.thesis.nl/kolb).

Aan iedere activiteit hebben zij een zelfverzonnen personage verbonden, die de studenten zelf speelden tijdens het weekeinde.

Het spel format van de Winterspelen baseert zich op het Cluedo-spel. Hierbij moeten via hints uit een reeks personages (daders), attributen (moordwapens) en plaats delict (Tatort) de juiste match gevonden worden. Één van de personages is de ware liefde van ‘de minnaar’. ‘De minnaar’ is de titel van een schilderij van Vincent van Gogh, waarop Luitenant Milliet afgebeeld is. Alle personages (met de bloemrijke namen Josephine Googleline, Fledder Zonderbaantjer, Guus Spreeuwis, Polka Dot, Stevie Speelberg, Bill Jonair, Spaantje Kliktgraag en Grietje Goud) beweren, zijn ware liefde te zijn. Het gaat bij het spel erom, via hints te weten te komen, wie oh wie de ware liefde is, welk cadeau hij/zij in petto heeft en waar naartoe de huwelijksreis gaat. Alle onderdelen van Winterspelen leveren hiervoor aanwijzingen op.

Voorzien van een programmaboekje en een plattegrond,volgt  ieder gezin zijn eigen route door het museum, waarbij per activiteit een stempel te verdienen valt. Met de stempels kun je een Rebus op lossen, die weer een hint geeft. Het programmaboek vol activerende pagina’s probeert een nuttige collectie van opdrachten te zijn, die helpen voor de oplossing van het Cluedo-spel.

In het finale-spel, waarvoor alle families in een zaal bijeengeroepen zijn, vallen alle puzzelstukjes op z’n plek en wordt de ‘ware liefde’ vindingrijk gevisualiseerd uit de doeken gedaan. Iedere deelnemer kan ontdekken, in hoeverre hij/zij op het goede spoor zat of de juiste conclusies had getrokken (of niet).

De zeven studenten zijn niet alleen de acteurs in hun eigen concept, zij hebben alle aankleding verzorgd, een prachtige animatiefilm bij de ontknoping van het Cluedo-spel gemaakt. Ook het programmaboekje, flyer, sticker etc. namen zij zowel inhoudelijk als qua vormgeving voor hun rekening. Op veel basisscholen werd via een stoepkrijtspel reclame gemaakt voor Winterspelen. En dat heeft gewerkt: de animo was groot.

‘De zeven studenten zijn dan ook in hun nopjes over dit project. Er heerst een soort pioniersgeest, die vraagt om een vervolg. Opbouwend op deze eerste buitenschoolse stageervaring geven de studenten aan het cultureel ondernemerschap nu te willen verdiepen. De opgedane kennis en ervaring willen zij benutten en verder ontwikkelen in volgende niet-schoolse educatieve projecten. Voor de één of ander betekent dit project zelfs een gewijzigd beroepsperspectief, het vaarwel van de ambitie tot ‘leraar’. Els geeft aan, dat zij vastwel nog met de één of andere uit het team aan een toekomstig project zal samenwerken. Voor diegene op zoek naar meer vrijheid, die de voorkeur geeft aan projectmatig werken, die ontwikkelen lek vindt, die liever wat meer op de achtergrond fungeert, is buitenschoolse kunsteducatie ten opzichte van schoolse lespraktijk aanlokkelijk.

Met mijn drie basisschool gaande kinderen heb ik het evenement bezocht. Mijn kinderen waren gereserveerd (’gaan wij naar een kunstmuseum?’) maar hadden de hele middag veel plezier. Wil Lola van 5 vooral actief meedoen met haar broers, daar zoekt Finn van 7 zich doelgericht aansprekende elementen uit het programma, in zijn geval meer de rustige spelen, die hij bij voorkeur alleen kan uitvoeren. Orson van 10 wederom met meer overzicht en kennis van Cluedo gaat heel doelgericht te werk. Zijn hoofdmoot voor de activiteiten is het oplossen van het raadsel zoals hij van speurtochten uit andere musea gewend is.

Op de stikker staat te lezen ‘De Winterspelen – tot de volgende keer’. Dit project mag dan ook als startsein gezien worden voor de opdracht van ArtEZ om een leerlijn voor buitenschoolse kunsteducatie te ontwikkelen.

 

Terug naar boven

Biografie

Gerelateerde artikelen - Educatie