Hans vijgen 10
hans 3a
hans 2A
Hans 1a
Hans Vijgen 10
Hans vijgen 11
28/02/2014 - Lieneke Hulshof

Lesgeven om niet geïsoleerd te raken. Een interview met Hans Vijgen.

Hans Vijgen, een man waar ik al een aantal jaar les van heb. Een man die ik eigenlijk niet zo goed ken. Tot afgelopen maandag wist ik alleen dat hij een zuidelijk accent bezit, opdrachten graag uitgebreid uitlegt en het liefst koffie drinkt.

Ik ben er achter gekomen dat hij niet alleen van koffie houdt maar ook van Russische literatuur, breedte graden, scheikunde,  missionarissen in Nieuw Guinea en ordening. Totaal verrast door zijn werk en levensstijl liep ik na het atelierbezoek naar buiten

Zijn atelier bevindt zich in een oude cafetaria. Bij binnenkomst weet ik even niet zo goed waar ik moet kijken. Overal zie ik spullen staan die eigenlijk niet bij elkaar passen, maar in deze ruimte toch samen gaan. Links in de hoek staat een Delfts blauw tulpenvaas met daar tegenover een groot scheikundig apparaat. Daarnaast staat een oud kompas van Hans zijn opa opgesteld. Mijn aandacht wordt direct getrokken naar een grote kast die volstaat met kartonnen dozen, netjes geordend op de verschillende planken. In het midden staat de trotse bezitter van dit alles op mij te wachten met verse appelflappen en thee, geserveerd in Russische theeglazen.

Ik ben benieuwd naar de inhoud van de kast. Hans legt uit dat hij zeven jaar geleden met een project is begonnen genaamd LATITUDE 51. Destijds kocht hij een GPS, waarmee hij precies de  plaatsbepaling van zijn atelier kon berekenen aan de hand van breedte en lengte graden.  Zijn atelier bevindt zich op breedtegraad 51, oftewel, 51 graden ten noorden van de evenaar. Deze breedte graad loopt 360 graden om de wereld heen en Hans is geïnteresseerd in alles wat er op deze lijn gebeurt.

Zo zijn er op deze lijn tien plekken waar de aarde de zee raakt. Hans heeft al zes van deze plekken bezocht, hij heeft daar monsters van de zee en materiaal uit de omgeving verzamelt. Ook heeft hij bij alle zes plekken het dichtstbijzijnde huis gefotografeerd. Dit gehele bronnenonderzoek is terug te vinden in de geordende kast. Ik vind dit een fascinerende manier van werken. Zijn werkwijze doet mij denken aan die van een bioloog, onderzoeker of  een wereldreiziger. Hij vertelt: ‘’Ik zie alles als een grote ontdekkingsreis. Hoe meer ik zie, hoe meer ik er achter komt wat ik heb gemist en wat ik nog niet weet’’.

Hans leidt mij verder door zijn atelier. Hij laat mij zijn houtwerkplaats zien. Een werkplaats om jaloers op te zijn. Het is er licht, het ruikt er naar hout en alles is netjes en opgeruimd. In het midden van de ruimte staat een grote werkbank, ook wel het centrum van zijn wereld, volgens Hans. Hij is hier bezig met verschillende maquettes deels gemaakt uit afval materiaal. Hij wil in totaal 360 maquettes maken die overeenkomen met de 360 graden op ‘zijn’ breedtegraad. In iedere maquette zijn elementen te zien die te maken hebben met Hans zijn fascinaties en levensgebeurtenissen.

Alsof deze werkplaats nog niet indrukwekkend genoeg is lopen we verder naar zijn tekenatelier. Dwars door deze ruimte is de daadwerkelijke breedtegraad in zijn vloer gemonteerd. Bij iedere graad wil hij niet alleen een maquette maken, maar ook een tekening. Deze tekening is dan weer gebaseerd op de maquette, maar ook op geografische elementen van de desbetreffende graad. Ik ben benieuwd of hij zijn werk verkoopt. Hij legt uit dat hij dit vroeger wel heeft gedaan, maar hij wil dit project het liefst niet verkopen. Ook is het werk wat hij nu maakt in zijn opzicht niet verkoopbaar. Als hij straks alle 360 maquettes en tekeningen heeft verwezenlijkt wil hij niet dat er opeens 4 graden missen, eigenlijk is dit een logisch besluit. Toch vind ik het indrukwekkend dat hij zijn werk niet hoeft te verkopen en dat hij dit project alleen maar maakt omdat hem dit fascineert. Een commercieel uitgangspunt heeft hij dus niet, dat is misschien wel de reden waarom hij dit project geheel op eigen tempo kan uitvoeren. Hij is namelijk al zeven jaar bezig en verwacht nog zeker vijf jaar aan dit project te werken.

Zoals in de inleiding al naar voren kwam geeft Hans Vijgen twee dagen per week les aan de kunstacademie ArtEZ in Arnhem. Hij ziet verschillende overeenkomsten tussen zijn lessen en zijn werk. Hij is altijd erg bezig met materiaal onderzoek en  dit is dan ook terug te vinden in zijn opdrachten. Hij vindt het ook interessant als studenten iets biografisch verwerken in hun beelden, dit doet hijzelf namelijk ook in zijn maquettes. Hij wil studenten ook meegeven dat het eindpunt niet duidelijk hoeft te zijn. Ze mogen gewoon ergens gaan beginnen en kijken wat er uit komt. Dit is een manier van werken die hij zelf ook het liefst hanteert. Door de antwoorden die Hans geeft vraag ik mij af of zijn voorkeuren tijdens het lesgeven duidelijk naar voren komen. Hij vindt het belangrijk dat hij beoordelingscriteria opstelt zodat zijn voorkeuren inderdaad niet te duidelijk aanwezig zijn in de lessen. Hij stelt wel alle opdrachten zelf samen dus Hans zijn voorkeur, belangstelling en fascinatie voor bepaalde onderwerpen  komen ongetwijfeld terug  in de lessen.

Het is niet alleen zo dat hij met zijn manier van werken studenten wil inspireren, andersom is dit ook mogelijk. Studenten inspireren Hans met hun manier van werken en hun beeldend werk. Afgelopen jaar was dit nog het geval toen een student voor zijn eindexamen maquettes had gemaakt van golfkarton. Hans verteld dat momenteel eigenlijk alles in zijn leven direct of indirect invloed heeft op zijn breedtegraad project, dus ook het lesgeven en het beeldend werk van studenten.

Hans geeft toe dat hij wel eens, in de goede zin van het woord, jaloers is op het werk van studenten. Met name de oplossingen die ze bedenken. Het lesgeven brengt hem veel positiefs. Hij leert goed reflecteren op zijn eigen werk door de lessen die hij geeft. De vragen die hij studenten stelt, stelt hij zich zelf ook. Als hij geen les zou geven zou hij geïsoleerd raken in zijn atelier. Hij ziet dat wel eens bij ervaren kunstenaars uit zijn omgeving. Zij werken dagen in het atelier, maar hebben toch weinig succes. Hierdoor raken ze gefrustreerd en dus ook geïsoleerd. Hij heeft daar absoluut geen last van. Hij vindt zijn werk verre weg van bekend en zichzelf volslagen onbekend. Vroeger vond hij dat lastig, maar tegenwoordig heeft hij niet meer de behoefte om bekend te zijn. Als een expositie wordt geopend in De Pont gaat hij niet meer naar de opening, ook al is dit misschien wel slim om te doen wegens netwerken. Hij bezoekt de expositie liever de volgende dag wanneer het een stuk rustiger is in het museum. Volgens Hans is waardering  relatief en krijgen gewaardeerde kunstenaars tegelijk ook veel kritiek. Dit trekt hem niet meer. Mede door het lesgeven hoeft Hans niet commercieel te werken en kan hij gewoon bezig gaan met wat hem het meest fascineert: breedtegraad 51.

 

 

 

Terug naar boven

Biografie

Naam

Klas

Over de

Website

klik hier

Gerelateerde artikelen - In de praktijk