erikodijk3
erikodijk2
erikodijk
dorianhiethaar2
dorianhiethaar
erikodijktekst
dorianhiethaartekst
17/02/2015 - Wieke Teselink

De hedendaagse kunstenaar door de ogen van leerlingen

Het sikje, de eenzame zolder waar hij schildert, de depressie waar hij tegen aan hangt. En de baret die hij op heeft tijdens het schilderen. Met eerstejaars gymnasten bespreek ik het beeld wat voor hun ogen verschijnt als we het hebben over kunstenaars. Een jongen beschrijft zijn eigen uiterlijk, maar de leerlingen denken voornamelijk aan variaties op een wat oudere man met grijs piekhaar, die hoofdzakelijk schildert of tekent. Dat beeld is gebaseerd op kunstenaars die ze wel kennen. Als we het over kunst hebben noemen ze de namen: Dali, Rembrandt, Vermeer en Van Gogh. Dat verklaart waarom de kunstenaar in de verbeelding van de kinderen een Dali snor of piekhaar hebben. En bovendien zijn de genoemde namen allemaal mannen.

Met deze groep bekijk ik twee filmpjes uit de serie kunstenaarsportretten Oogmerk van galerie Plaatsmaken. Zowel Erik Odijk als Dorian Hiethaar werk met hetzelfde onderwerp als waar de klas zich mee bezig houdt in hun tekening: het bos. De groep giechelt wat als ze Erik Odijk heel geconcentreerd horen praten over de lijnen en golven in een dode boomstronk. Na het filmpje bespreken we zijn werkwijze. ‘Hij doet ook onderzoek naar de structuren in een boom, net als wij dat deden in ons huiswerk’. Een leerling merkt op dat hij liever het bos in zijn fantasie zou willen bewaren, in plaats van het vastleggen in een foto. Dan heb je wat meer vrijheid als je gaat tekenen.

erikodijktekst

Dorian Hiethaar legt in het begin van haar filmpje uit hoe je ratio in gevecht is met je eigen kunnen. Ze heeft soms ideeën in haar hoofd, maar zoals Hiethaar zegt: ‘De schilder doet dat niet.’ De schilder in haar voert haar bedachte ideeën niet uit, hij doet waar hij zin aan heeft. Het is erg humoristisch hoe zij dit uitlegt, maar de leerlingen herkennen zich in haar woorden. Hoe vaak bedenk je wel niet dat je iets wilt tekenen en dat het dan niet lukt? Zoals Hiethaar zegt: ‘Het is een confrontatie met je eigen beperkingen.’ Dorian spreekt ook over de eenzaamheid van het kunstenaarschap, omdat het volgens haar geen zin heeft om samen met andere kunstenaars bomen te gaan tekenen. In de klas zitten we met z’n allen op een eigen manier bomen te tekenen, dat is gezellig. Maar de groep kan zich voorstellen dat het kunstenaarschap een eenzaam vak is, zoals enkele kinderen al riepen bij de eerste vraag.

dorianhiethaartekst

Galerie Plaatsmaken heeft sinds 2012 veertien filmpjes gemaakt van Gelderse kunstenaars in hun atelier. Ze vinden het belangrijk om de processen en gedachten tijdens het werk van kunstenaars vast te leggen en zichtbaar te maken. Van elk kunstenaar is een drie minuten en een tien minuten filmpje gemaakt. De filmpjes worden ingezet als promotie of verdieping van hun werk. De galerie wil graag een tijdsbeeld geven van de hedendaagse kunstenaar, ze zien het als hedendaags cultureel erfgoed.

Daarnaast kun je de filmpjes als educatief materiaal inzetten op school. Hoewel het taalgebruik van de kunstenaars niet voor elk niveau op school geschikt is, geven de filmpjes een goed inzicht in het leven van een kunstenaar. Door de filmpjes in je lesmateriaal te verwerken komt de kunst dichterbij bij de leerlingen. De filmpjes kunnen een aanleiding zijn voor een gesprek, maar ook om nieuw werk te maken vanuit de inspiratie van het onderwerp, werkwijze of de gedachten van een kunstenaar.

De leerlingen ervaren in de filmpjes dat zij op dezelfde manier werken als de kunstenaars. ‘Als je veel oefent op een onderwerp dat je leuk vindt dan wordt je daar ook goed in.’ Maar hoe wordt je dan een kunstenaar? ‘Je moet een sterke fantasie hebben.’ ‘Het lef hebben om iets anders te doen dan andere mensen.’ ‘Schijt hebben aan mensen die jou werk lelijk vinden.’ Geen enkele leerling noemt de kunstacademie als brug naar het kunstenaarschap, omdat ze deze opleiding nog niet kennen. De kunstenaarsportretten van galerie Plaatsmaken dragen bij aan het beeld wat leerlingen hebben van de hedendaagse kunstwereld en ze zien daarmee een verband tussen het vak tekenen en de professionele kant hiervan.

De korte versies van de kunstenaarsportretten Oogmerk zijn te bekijken op de website en de langere filmpjes zijn op DVD te koop bij galerie Plaatsmaken. Van 17 januari tot en met 29 maart zijn de films en kunstwerken van de veertien kunstenaars van Oogmerk te bewonderen in het Erfgoedcentrum en in Rozet.

Terug naar boven

Biografie

Naam

Klas

Over de

Website

klik hier

Gerelateerde artikelen - In de praktijk