_MG_0220
_MG_0216
_MG_0202
_MG_0195
_MG_0190
_MG_0188
_MG_0185
_MG_0176
_MG_0174
15/03/2016 - Amber Kroesbergen

Motel/locatie Spatie

In de wijk Presikhaaf te Arnhem-Noordoost bevindt zich in de onderste verdieping van een flat een ruimte die creativiteit en vrijheid ademt. In alle beeldtaal is deze locatie verbonden met de wijk en deze zelfde verbintenis wordt uitgeademd door de kunstenaars die aan ‘Motel Spatie’ en ‘Locatie Spatie’ verbonden zijn. De naam ‘Spatie’ staat symbool voor hetgeen de organisatie wil bereiken; Spatie verwijst naar een tussenruimte, waarin spelingsvrijheid ontstaat om twee dingen met elkaar te verbinden. Spatie wil die lege ruimte zijn die een platform biedt voor allerlei initiatieven die gelinkt zijn aan beeldende kunst en de wijk, maar ook het op een creatieve manier invullen van leegstand in de wijk._MG_0220

Veel gebouwen in Presikhaaf zijn opgetrokken na de 2e wereldoorlog en vallen daarom veelal in de categorie arbeiderswoning. Daarnaast is de wijk rijk aan grote ‘containerflats’. Een rauwe wijk die schreeuwt om een straatcultuur. En dat is precies waar motel/locatie spatie op in wil spelen. Beide initiatieven zijn betrokken bij de wijk en de mensen die er wonen, maar zelfs het gebouw waarin zich deze non-profitorganisatie bevindt, is geheel opgenomen in de sfeer van Presikhaaf, door de plaatsing in een van de kenmerkende containerflats.

Als ik binnenstap wordt ik direct opgewacht door Kees Westervelt, beheerder van Papier Hier, een van de vele initiatieven van ‘Spatie’, verteld trots over zijn werkplaats. Het is een copyshop, waar iedereen zelf boekjes, stickers of catalogi kan komen maken. De middelen zijn beperkt, maar Westervelt verteld gepassioneerd dat hij er zoveel mogelijk aan doet om de grenzen van het materiaal op te zoeken en hoopt dat de mensen die hier komen dat ook zullen doen. Een van de klanten die geregeld terugkomen naar Papier Hier is het Sonsbeek Collectief. Achter de printer staan alle catalogi opgesteld van voorgaande Sonsbeektentoonstellingen die iedere 4 jaar plaatsvinden (en toevallig dit jaar ook).

Daarnaast is er een grote collectie ‘Zines’. Handgedrukte strips, boekjes, folders die vooral in de jaren tachtig gebruikt werden in plaats van Social Media. Het was een goedkope manier om zoveel mogelijk mensen te bereiken met een boodschap. Veel van de zines die hier zijn verzameld zijn unieke overblijfselen uit die tijd en vanuit allerlei delen van de wereld  en de collectie wordt constant aangevuld. Dit geldt ook voor de bibliotheek die ‘Network of Friends’ wordt genoemd, waarin allerlei kunstenaarsboekjes worden verzameld van kunstenaars die aan Motel Spatie zijn verbonden.

_MG_0176

Naast dat Westervelt de werkplaats beheert, is hij ook zelf. Als ik zijn atelier inloop verontschuldigd hij zich, omdat hij nog in een transitiefase zit. Hij is enerzijds aan het verhuizen naar zijn atelier, terwijl ook zijn beeldend werk een transitiefase ondergaat. Waar hij eerder vooral bezig leek te zijn met straatkunst, graffiti georiënteerde werkwijzen en beeldtaal, verandert zijn blik door de wijk. Zijn huidige werk is meer architectonisch en krijgt bijna iets monumentaals. Hij gebruikt patronen die terug te vinden zijn in de wijk, in de opzet van de straten, de daken en bakstenen, de flatgebouwen. Maar graffiti kan hij niet helemaal loslaten, de kleuren van zijn monumentale werk doen immers sterk denken aan spuitverf.

Direct naast het atelier van Westervelt bevindt zich de werkruimte van een echte streetartist. Zelfs hierbinnen is er een graffiti werk aanwezig. De symbolistische beeldtaal van de straat komt hier terug in ogen, in Chinese draken, in de bijna abstracte patronen die de losse onderdelen tot een geheel maken, vormen die allemaal nauw verbonden zijn aan de tattoo- en graffitiwereld. De werken van ‘Naamloos’ betoveren vele muren door Presikhaaf heen.

_MG_0216         _MG_0188

Een andere werkplaats die Spatie aanbiedt is een zeefdrukwerkplaats, Zepo, onder leiding van Dennis Gunsing. Deze ruimte ademt de straatcultuur uit. Overal waar je kijkt is iets te zien. Voornamelijk in zwart wit, met graffiti-achtige letters. Er hangen posters en de ruimte is bezaaid met stickers en logo’s. Het voelt heel erg ‘underground’ aan , het doet denken aan het stiekem beplakken van lantaarnpalen en het bespuiten van treinen midden in de nacht. Iedere vrijdag kan je je inschrijven voor een cursus zeefdrukken. En daarnaast, als verbinding met de wijk, organiseert Gunsing ook cursussen voor de vluchtelingen die verblijven in De Koepelgevangenis.

_MG_0190

Van hieruit loop je direct door naar het atelier van Gunsing, waar dezelfde sfeer wordt doorgezet, maar waar een soort georganiseerde chaos heerst. Iedere vierkante centimeter is bedekt door het werk van Gunsing, alles staat vol kreten en monochrome afbeeldingen op alle mogelijke wijzen met de hand gedrukt. Dit alles geeft een overweldigende indruk, alsof je kort het hoofd van een anarchistische kunstenaar binnenstapt.

_MG_0195

Het volgende atelier is de rust zelve. Dit is het atelier van Christa Burger, audiovisueel kunstenaar. Alles lijkt hier een eigen plek te hebben, het is opgeruimd. Toch rijmt dit opgeruimde niet helemaal met de beelden die zich hier bevinden. Vieze, oude poppen, soms onthoofd staan en liggen op een zwarte doek in de kast. Een kruising tussen een poppenhuis en een spookhuis bevindt zich op de grond. Dit zijn allemaal materialen die zij (live) gebruikt als beeldmateriaal bij muzikale uitvoeringen.

_MG_0202

Naast de vaste kunstenaars biedt Motel Spatie, onder leiding van Claudia Schouten, ruimte aan ‘Artists in Residence’, die een kamer aangeboden krijgen ,ontworpen door bouwkunde studenten van de HAN. Hierbij is vooral de nadruk gelegd op de energiehuishouding in de ruimte. De artists in residence zijn kunstenaars die op een bepaalde manier verbonden zijn aan Spatie, zij worden vervolgens uitgenodigd om kunst te maken of om een project uit te voeren met de wijkbevolking. Motel Spatie biedt ook ruimte om kunstwerken te tonen van aangesloten kunstenaars. Zo is er op dit moment werk te bewonderen van Elejan van der Velde, die een Spatie residentie heeft gehad in Praag en Helen Zeru, die haar periode van residentie in Arnhem afsluit. Het werk van Van der Velde is een tweetal installaties, de ene bestaat uit een lange rol papier met in het groot de tekst ‘I can see the ads but what do they sell?’. Bij het begin staat een windmachine die een lange baan van zacht plastic over het papier heen blaast. De tekst en de manier van plaatsen doet denken aan de vele reclames die overal te vinden zijn. In veel reclames is het eigenlijk niet eens meer duidelijk wát de bedoeling is dat je koopt; het idee van het product, of iets dat ook praktische waarde heeft. Ernaast staat de tweede installatie, waarin grote zwarte lappen van het plafond naar de vloer reiken. Er hangt een levensgrote foto van een tafel, waarop een maquette staat. Voor de foto staat de daadwerkelijke maquette op dezelfde tafel. Ook de zwarte doeken staan op de foto. Het is een maquette van een grotere installatie, waarin dezelfde zwarte doeken een rol spelen. Ertegenover hangt nog een foto, waarop een doorgang te zien is, waarin ook een zacht plastic lap wappert in een luchtstroom. Het is een installatie die zwaar en donker aandoet. Alsof je je een weg moet banen door allerlei betekenissen en veronderstellingen, die uiteindelijk een dubbele boodschap behelzen. Er is niet één weg die gevolgd kan worden, het is zoeken en soms terugkomen op de plek waar je bent begonnen. En die plek ziet er dan toch weer anders uit.

 

Van Helen Zeru zijn er 2 videowerken, helaas was er deze dag maar 1 te bewonderen. Het is een film waarin Zeru zelf een hoofdrol speelt. Ze dompelt haar hand onder in een zwarte, kleverige substantie en met een herhalende, bijna mechanische beweging laat ze deze substantie druipen op een schaal maagdelijk witte watten. Het is een intrigerende film, waarbij je na lang kijken zelf in een vertraagde mentale staat komt, het heeft een hypnotiserend effect en de manier waarop het zachte wit overgenomen wordt door het plakkerige zwarte goedje voelt steeds viezer, terwijl het tegelijk steeds gewoner wordt. Er treed gewenning op.

_MG_0185

Op dit moment start er in Spatie een project van de Russische fotograaf uit St. Petersburg Irina Yulieva die gaat werken met de wijkbewoners. Hij heeft al een aantal keer een residence gedaan bij Motel Spatie. Wat hem aanspreekt aan deze plek is dat het een volledig betaald verblijf is en als kunstenaar is dat een heel uniek gegeven. Daardoor ben je een tijdje volledig vrij om te maken, zonder je zorgen te hoeven maken om je inkomen. Het is deze vrijheid die het mogelijk maakt voor kunstenaars om te experimenteren buiten de gebaande paden, in een wijk die verstoken lijkt te zijn van alle creativiteit, waar alle huizen op elkaar lijken en alles binnen het ‘grid’ valt, weet ‘Spatie’ de vloeiende lijn te vinden die kunst en wijk met elkaar verbindt.

Terug naar boven

Biografie

Naam

Klas

Over de

Website

klik hier

Gerelateerde artikelen - Inspiratie